Executeur

De executeur is benoemd in een testament en is verantwoordelijk voor het beheren en afwikkelen van de nalatenschap, maar wat zijn eigenlijk de taken? Wil je wel executeur zijn en wat zijn de rechten en plichten van een executeur?

Benoeming executeur

Vóór 1 januari 2003 was het mogelijk om door middel van een codicil (handgeschreven, gedateerd en ondertekend document) een executeur-testamentair te benoemen. Sinds 2003 is het alleen mogelijk om in een testament een executeur te benoemen. De codicillen die voor 2003 zijn opgesteld, waarin wel een executeur-testamentair is benoemd, blijven wel geldig.

Een executeur is benoemd om de nalatenschap van een overledene af te wikkelen. De wet bepaalt niet wie er wel en niet tot executeur mag worden benoemd. Men mag dus zelf iemand in zijn testament aanwijzen. Dit kan een familielid, vriend of bijvoorbeeld een notaris zijn.

Aanvaarding executeur

Bij de notaris kan de persoon die is benoemd als executeur een verklaring afleggen waarin de benoeming wordt aanvaardt. Indien u niet wenst de benoeming te aanvaarden is het ook mogelijk om deze te weigeren. De notaris kan u helpen om de omvang van de taken en verantwoordelijkheden te begrijpen.

Na de aanvaarding van de benoeming tot executeur bent u gebonden aan de wet en (indien aanwezig) het testament.

Indien u de benoeming tot executeur weigert kan een reserve-executeur (indien deze in het testament is benoemd) de functie overnemen.

Niet geschikt
Sommige personen zijn niet geschikt om de benoeming tot executeur te aanvaarden. Hieronder vallen: minderjarigen, onder curatele gestelden, iemand die failliet is verklaard of als je in de schuldsanering zit.

Afwikkelingsbewind

Tegenwoordig wordt de executeur vaak ook als afwikkelingsbewindvoerder benoemd. Deze twee functies verschillen van elkaar. De executeur krijgt het beheer van de bezittingen van de nalatenschap en moet in kaart brengen wat er onder de erfgenamen verdeeld moet worden en op welke manier. De erfgenamen moeten zelf de nalatenschap verdelen. Als de executeur ook tot afwikkelingsbewindvoerder is benoemd, krijgt hij ook de bevoegdheid om de nalatenschap zelfstandig en definitief te verdelen.

Taken executeur

De executeur regelt de zaken wanneer iemand is overleden en voert de wensen uit die in een testament zijn vastgelegd. De taken omvatten onder andere:

- het opzeggen van de huur;
- abonnementen opzeggen;
- zorgen voor een nieuw verblijf voor de huisdieren;
- de erfgenamen informeren over hun erfrecht;
- een overzicht maken van de bezittingen en schulden;
- het voldoen van de schulden uit het geld van de nalatenschap;

Einde van het executeurschap

Het executeurschap kan op verschillende momenten eindigen:

- als de executeurstaak is afgerond (alle schulden zijn voldaan en de nalatenschap kan worden verdeeld);
- als hij wordt ontslagen door de kantonrechter (nader toegelicht op deze pagina);
- tijdsverloop (indien de executeur is benoemd voor een in het testament bepaalde periode); of
- Wettelijke vereffening (verplichte procedure bij beneficiaire aanvaarding).

Ruimschootsverklaring

Indien er door (één van) de erfgenamen beneficiair wordt aanvaard, kan de executeur een ruimschootsverklaring afleggen. In deze verklaring bevestigd de executeur dat er in een nalatenschap voldoende bezittingen zijn om de schulden van de overledene en de verschuldigde erfbelasting te voldoen. In dit geval is er geen wettelijke vereffening nodig en zal het executeurschap niet eindigen.

Toevoegen executeur

In het testament kan worden bepaald of de executeur iemand aan zich kan toevoegen. Dit houdt in dat hij een extra executeur kan benoemen om zijn taken mee te delen. In het testament kan worden bepaald wie er als executeur mogen worden toegevoegd.

Ontslag executeur

Indien de erfgenamen geen vertrouwen (meer) hebben in de executeur kunnen zij aan de kantonrechter vragen om de executeur te ontslaan. Ook de (mede-)executeur, kantonrechter of het Openbaar Ministerie kunnen het verzoek tot ontslag indienen.

Enkele redenen van ontslag kunnen zijn:

- Belangenverstrengeling: De executeur heeft een persoonlijk belang dat botst met de nalatenschap;
- Niet handelen: De executeur voert zijn taak niet uit en/of weigert de erfgenamen te informeren;
- Slecht of verkeerd beheer: De executeur voert zijn taken niet goed uit. Hij maakt geen boedelbeschrijving, informeert de erfgenamen niet (volledig) of is nalatig.
- wantrouwen.

Bij een verzoek tot ontslag zal de reden moeten worden onderbouwd en bewezen door de verzoeker. Het is niet verplicht om bijgestaan te worden door een advocaat, maar dit is vaak verstandig vanwege de kosten.